1.1.4.1 Jeugd, jeugdhulp en onderwijs
Wat willen we bereiken?
De jeugd heeft de toekomst. We willen de jeugd een goede start geven. Door ze veilig en gezond op te laten groeien. In een omgeving waar ze vrienden kunnen maken, waar ruimte is voor buitenspelen, bewegen en sporten. En waar ze kunnen meedoen. We bieden jongeren alle kansen om hun talenten te ontwikkelen. In de samenleving en op school. Als gemeente helpen we met een laagdrempelig en toegankelijk netwerk. Bij een goede start hoort ook goed onderwijs. In schoolgebouwen die passend, duurzaam en van goede kwaliteit zijn.
We werken aan betere en tijdige jeugdhulp, op een juiste plek en wanneer dit nodig is in een beheersbaar en duurzaam financieel stelsel.
Wat wilden we gaan doen in 2025 (het plan)?
- We bouwen verder aan het versterken van de ondersteuning aan gezinnen en samenwerking tussen partners rondom het gezond, kansrijk en veilig opgroeien van kinderen. Daarbij houden we rekening met de Hervormingsagenda Jeugd , de Lokale Educatieve Agenda (LEA), de Regiodeal Zuid-Oost-Drenthe en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming.
- Samen met de jeugdgezondheidszorg, de kinderopvang, het onderwijs en maatschappelijke partners breiden we de aanpak 'opgroeien in een kansrijke omgeving' van het Trimbos instituut verder uit.
- We zorgen voor kwalitatief goede kinderopvang; daarbij is er aandacht voor kinderen met een (dreigende) ontwikkelingsachterstand. Specifiek richten we ons op het versterken van de gastouderopvang. met het oog op het in 2025 verwachtte wetsvoorstel, waarin de eisen, die aan gastouders gesteld worden, hoger worden.
Daarnaast zetten we in op een toekomstbestendige uitrol van de Bibliotheek op School (dBos) en Boekstart in de kinderopvang als effectieve aanpak voor leesbevordering thuis en in het onderwijs/kinderopvang.
- We zetten in op een (ver)beter(d)e verbinding en samenwerking tussen onderwijs, welzijn en jeugdhulp. Zodat dit bijdraagt aan minder schooluitval, verzuim of achterstanden en het verbeteren van de sociaal-emotionele ontwikkeling, het welbevinden en de leerprestaties van jeugdigen. Dit doen wij door activiteiten/initiatieven in deze verbinding en samenwerking te onderzoeken en / of ondersteunen (inzet jongerenwerk, Jongeren in Balans, pilot VSO+, NPO programma, ondersteuningsteams PO). Een betere samenwerking biedt ook mogelijkheden om extra ondersteuning en zorg in te zetten wanneer dit nodig is. Wij hebben hiervoor een bedrag van € 268.000 per jaar opgenomen in de begroting.
- We werken met onderwijs, kinderopvang en andere organisaties die betrokken zijn bij het opgroeien van onze kinderen, aan het verder vormgeven van de visie uit de Lokale Educatieve Agenda (LEA). De speerpunte n zijn : ‘ Overgangsmomenten in het onderwijs’, ‘Gezien en gehoord voelen’ en ‘Kansrijk opgroeien’.
- Voor het bevorderen van vroegsignalering van, het optimaliseren van de kwaliteit van aanpak en het behandelen van ernstige dyslexie, verbeteren we het ondersteuningsaanbod door twee gespecialiseerde dyslexie zorgaanbieders te contracteren voor een langere periode. Hiermee versterken en verdiepen we de keten van ondersteuning en hulp t.a.v. dyslexie.
- De uitvoeringsagenda van de visie Culturele Blik op Hardenberg (waaronder de activiteiten gericht op jeugdigen) wordt op dit moment nog ontwikkeld en zal uitgevoerd worden in 2025.
- We zetten in op het versterken van de samenwerking tussen Veilig Thuis IJsselland en onze lokale wijkteams en geven uitvoering aan (het regionale plan van aanpak van) het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming.
- We zetten in op een goede toeleiding, tijdige ondersteuning op de juiste plek en duidelijke regie door het versterken van de samenwerking tussen aanbieders van jeugdhulp, onze lokale wijkteams en derde verwijzers (o.a. verbinding met huisartsen en gecertificeerde instellingen).
- We geven uitvoering aan het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het basisonderwijs waaronder de voorbereidingen op en de realisatie van de 6 nieuw te bouwen basisscholen conform de planning.
- Om te komen tot een toekomstbestendige onderwijshuisvesting voor het Voortgezet Onderwijs in Hardenberg geven we vorm aan een visie die als basis dient voor het opstellen van een IHP VO.
- In nauwe afstemming met de betrokken schoolbesturen zorgen we voor een scholenbestand van goede kwaliteit en van passende omvang. Dit betekent dat een aantal scholen aangepast, uitgebreid of gerenoveerd moet worden. Daarnaast spelen wij in op de toenemende behoefte aan het gezamenlijke huisvesten van onderwijs en kinderopvang in Kindcentra. Dit vanuit ieders juridische en financiële verantwoordelijkheid.
- In het kader van volwasseneneducatie zorgen we voor een onderwijsaanbod, waarbij wordt ingezet op het bereiken van laaggeletterde inwoners met Nederlands als moedertaal en op het bereiken van statushouders met Nederlands als tweede taal om hun basisvaardigheden te vergroten.
- In 2025 starten we met een nieuwe vervoerder voor het leerlingenvervoer en het jeugdwetvervoer (en het WMO-vervoer). Om de overgang soepel te laten verlopen is een implementatieplan opgesteld. Omdat de nieuwe vervoerder nu rijdt als onderaannemer van Munckhof is de overgang kleiner voor onze inwoners, omdat veel dezelfde chauffeurs blijven rijden. Door prijsontwikkelingen in de branche en een andere afrekensystematiek kan dit nieuwe contract financiële gevolgen hebben. Dit houden we nauwlettend in de gaten.
- We stellen in 2025 een nieuwe verordening en beleidsregels op voor het leerlingenvervoer, die aansluit op de uitgangspunten van het gezondheidsbeleid. Hiervoor werken wij samen met ouders, scholen en de participatieraad in de Klankbordgroep Leerlingenvervoer.
Wat hebben we daarvoor gedaan in 2025 (het resultaat)?
Versterken van gezond, kansrijk en veilig opgroeien (gezinnen & samenwerking)
In 2025 hebben we verder gebouwd aan het versterken van de ondersteuning aan gezinnen en aan de samenwerking tussen partners rondom het gezond, kansrijk en veilig opgroeien van kinderen. Daarbij is aangesloten bij de uitgangspunten van de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming.
Net als in voorgaande jaren lag de nadruk op preventie, normaliseren en tijdig passende ondersteuning, waarbij we continu hebben gekeken waar samenwerking tussen de verschillende domeinen (onderwijs, jeugdgezondheidszorg, jeugdhulp, welzijn en veiligheid) verder te versterken is. Dit draagt bij aan een effectievere en toekomstbestendige inrichting van de jeugdhulp. In de dagelijkse praktijk komt deze gezamenlijke koers steeds duidelijker tot uiting: in overleg met samenwerkingspartners en aanbieders is in 2025 nadrukkelijker besproken hoe de gezamenlijke visie wordt vertaald naar concreet handelen, welke verbeteringen dit oplevert in de hulpverlening en waar aanvullende doorontwikkeling nodig is.
Samenwerking Veilig Thuis IJsselland en lokale wijkteams & uitvoering Toekomstscenario
In 2025 is ingezet op het versterken van de samenwerking tussen Veilig Thuis IJsselland en de lokale wijkteams. We hebben hierin doorgewerkt aan het verbeteren van werkafspraken, informatie-uitwisseling en het sneller organiseren van passende ondersteuning dichtbij het gezin.
Daarnaast hebben we uitvoering gegeven aan het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming via een regionaal plan van aanpak. Daarbij is verder gewerkt aan een werkwijze waarin gezinnen sneller de juiste hulp krijgen, met meer samenhang, duidelijkheid in verantwoordelijkheden en een aanpak waarin veiligheid en ondersteuning beter op elkaar aansluiten. Deze ontwikkeling draagt bij aan een meer gezinsgerichte benadering, met focus op het verminderen van versnippering en het versterken van de ketensamenwerking.
Toeleiding, tijdige ondersteuning en regie (aanbieders, wijkteams en derde verwijzers)
In 2025 hebben we ingezet op goede toeleiding, waarbij inwoners stap voor stap worden begeleid naar passende ondersteuning. Daarbij lag de focus op tijdige hulp op de juiste plek en op duidelijke regie. Dit is gerealiseerd door het versterken van de samenwerking tussen jeugdhulpaanbieders, het lokale wijkteam en derde verwijzers. De uitbreiding van de rol van de consulent externe verwijzers heeft hieraan bijgedragen.
Een belangrijke stap in 2025 was de implementatie van de AVE-methodiek. Deze werkwijze ondersteunt ons bij het eenduidiger organiseren van ondersteuning, het versterken van de samenwerking met partners en het tijdig inzetten van passende hulp bij domeinoverstijgende casuïstiek. Door uit te gaan van de eigen kracht van gezinnen, het activeren van het netwerk en het verbinden van betrokken professionals draagt de AVE-methodiek direct bij aan het versterken van integraal werken rondom gezinnen.
Ook is in 2025 gewerkt aan de actualisatie van het lokale kader. Hiervoor zijn een nieuwe verordening en bijbehorende beleidsregels opgesteld. Deze vormen een stevige basis voor de verdere doorontwikkeling van de jeugdhulp en treden in werking per januari 2026.
Doelgroepenvervoer
In 2025 zijn we gestart met een nieuw contract voor het taxivervoer. Dit gaat om het leerlingenvervoer en het vervoer op basis van de Jeugdwet (en incidenteel Wmo-vervoer). De overgang naar het nieuwe contract is goed verlopen. Er zijn weinig klachten ontvangen en het vervoer verloopt goed. Ook de klankbordgroep leerlingenvervoer, waarin ouders, scholen en de participatieraad zijn vertegenwoordigd, geeft aan tevreden te zijn. Vervoerder TCR is eveneens tevreden over de uitvoering. Het contract heeft een looptijd van zes jaar, met de mogelijkheid tot verlenging met twee jaar.
Daarnaast is in 2025 gewerkt aan een nieuwe verordening en bijbehorende beleidsregels voor het leerlingenvervoer. We zijn gestart met het opstellen van een nieuwe visie die aansluit bij de leidende principes van het gezondheidsbeleid. Deze uitgangspunten zijn vertaald naar het leerlingenvervoer. Het vergroten van de eigen regie en het bevorderen van de positieve gezondheid van leerlingen die dat aankunnen, vormt de basis van de nieuwe verordening en beleidsregels. In 2026 starten we met de uitvoering hiervan.
Samen met de jeugdgezondheidszorg, kinderopvang, het onderwijs en maatschappelijke partners breiden we de aanpak ‘opgroeien in kansrijke omgeving’ van het Trimbos instituut verder uit.
Met de aanpak Opgroeien in een kansrijke omgeving is in het afgelopen jaar verder gewerkt aan het versterken van de omgeving van kinderen en jongeren. Dit is gedaan door het aanbieden van een buitenschools aanbod van culturele en sportieve activiteiten, gericht op kinderen en jongeren zelf. Daarnaast is ingezet op het versterken van de directe omgeving van kinderen en jongeren. Zo is ondersteuning geboden aan verenigingen via een verenigingsadviseur en een adviseur veilig sportklimaat. Voor scholen is het traject Welbevinden op school ingezet. In september is daarnaast een speciaal evenement georganiseerd voor 14-jarigen en hun ouders, gekoppeld aan voorlichting over vapen.
In november is het tweejaarlijkse onderzoek uitgevoerd onder leerlingen van klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs. De uitkomsten zijn begin 2026 besproken met onze samenwerkingspartners en vormen de basis voor het bepalen van de koers voor de komende twee jaar.
Onderwijshuisvesting Basisonderwijs
In 2025 hebben we samen met de schoolbesturen in het basisonderwijs een Afsprakenkader opgesteld. Dit document legt onze gezamenlijke ambitie en de concrete afspraken vast om kindcentra te realiseren. De gezamenlijke visie richt zich op de ontwikkeling van kinderen en het bevorderen van gelijke kansen. De afspraken hebben betrekking op het eigendom, de investeringen en het beheer van schoolgebouwen, evenals op de verrekening van gemeentelijke investeringskosten voor kinderopvangruimten in basisscholen. Dit Afsprakenkader vormt een noodzakelijke basis voor de afronding van diverse projecten in het huidige Integraal Huisvestingsplan Basisonderwijs, zoals de nog 5 nieuw te bouwen Kindcentra in Balkbrug, Dedemsvaart, Slagharen, De Krim en Hardenberg (Marslanden) en de 4 te renoveren/aan te passen scholen/kindcentra (De Ark, De Koningsberger, De Elzenhof en de Casper Diemer). Het merendeel wordt in 2026 afgerond en gerealiseerd.
In 2025 zijn we ook gestart met de bouw van het Kindcentrum Baalderhof in Baalder voor de gereformeerde basisschool Albertus Riseaus en de kinderopvang organisatie Prokino. Begin 2026 is het kindcentrum gereed. Het voormalige schoolgebouw van de Albertus Riseaus aan de Zonnehof wordt als tijdelijke huisvesting voor Pro Hardenberg ingezet in verband met de nieuwbouw van Pro Hardenberg op de huidige locatie.
In 2025 is ingestemd met de uitbreiding van RKBS De Langewieke in Dedemsvaart vanwege een structurele groei van het leerlingenaantal. De daadwerkelijke leerlingenaantallen laten een snellere groei zien dan eerder was voorzien in de leerlingenprognoses. In 2025 heeft de school de plannen voor de uitbreiding verder uitgewerkt. Via de Meibrief 2025 heeft uw raad het benodigde krediet beschikbaar gesteld. Eind 2025 zijn we gestart met aanpassingen aan het schoolgebouw aan de Rembrandtstraat, de voormalige basisschool OBS De Ontdekking. Dit gebouw is geschikt gemaakt voor de huisvesting van leerlingen van de anderstalige basisschool De OpStap.
Eind 2025 hebben we samen met de schoolbesturen een voorkeur uitgesproken voor een adviesbureau die ons gaat begeleiden in de actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan (IHP). In januari 2026 zijn de kennismakingsgesprekken tussen dit bureau en alle schoolbesturen gepland, Vervolgens wordt er uitvoering gegeven aan het hiervoor uitgeschreven proces. De planning is eind 2026 een door de raad vastgesteld geactualiseerd IHP te hebben.
Onderwijshuisvesting Voortgezet Onderwijs
Om een Integraal Huisvestingsplan VO op te kunnen stellen, hebben de scholen in 2024 geïnitieerd om eerst tot een gezamenlijke visie te komen. Eind 2024 is deze visie door de schoolbesturen vastgesteld en door de gemeente onderschreven. Op basis van deze visie hebben we in 2025 de eerste stappen gezet, middels het beschrijven van scenario's, voor een IHP voortgezet onderwijs. Hierin worden we begeleid door adviesbureau Vastgoeddialoog. De verwachting is dat dit proces zeker nog geheel 2026 in beslag zal nemen.
Vooruitlopend op het IHP VO hebben we in 2025 een tijdelijke uitbreiding van de VO-school ‘De Zeven Linden' gerealiseerd omdat de school kampte met een structureel ruimtegebrek.
Inzet op een (ver)beter(d)e verbinding en samenwerking tussen onderwijs, welzijn en jeugdhulp
In 2025 is ingezet op het verder versterken van de verbinding en samenwerking tussen onderwijs, welzijn en jeugdhulp. Daarbij is voortgebouwd op bestaande samenwerkingsstructuren en activiteiten, waaronder de inzet die is gestart vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) .
De werkgroep ondersteuningsstructuur primair onderwijs heeft in 2025 de bestaande ondersteuningsstructuur geëvalueerd. De focus lag op het versterken van de verbindingen die al aanwezig zijn, onder andere door middel van gesprekken met betrokken partners en het maken van (hernieuwde) afspraken. Uit deze evaluatie kwam naar voren dat schoolmaatschappelijk werk wordt gezien als een waardevolle aanvulling op de huidige ondersteuning. Op basis hiervan is besloten om in 2026 te starten met een pilot schoolmaatschappelijk werk, in afstemming met alle betrokken partijen via de Lokale Educatieve Agenda (LEA) .
De activiteiten die in eerdere jaren zijn gestart vanuit het NPO zijn in 2025 voortgezet. Dit betreft onder andere de inzet van jongerenwerk in het voortgezet onderwijs, en de voortzetting van de Bibliotheek op School. Deze inzet heeft bijgedragen aan het versterken van de preventieve ondersteuning, het welbevinden van leerlingen en de verbinding tussen onderwijs, welzijn en jeugdhulp.
In november 2023 heeft de gemeenteraad in de begroting vastgesteld dat er voor de jaren 2024, 2025 en 2026 een bedrag beschikbaar is voor het project Jongeren in Balans (JIB). De JIB-er werkt op de vo-scholen in Hardenberg en Dedemsvaart. Een JIB-er biedt laagdrempelig tijd en aandacht, contact en ondersteuning op school zodat jongeren zich gezien en gehoord voelen. Op iedere deelnemende school zijn er één of twee JIB-medewerkers. JIB-medewerkers zijn er niet alleen voor de jongeren zelf, maar ook voor ouders en collega’s in de school.
Aanbesteding Dyslexie
De aanbesteding voor dyslexiezorg is in 2025 succesvol afgerond. Er zijn twee aanbieders gecontracteerd. Ook het onderwijs is tevreden over deze aanbieders.
Voor ouders betekent dit dat zij kunnen kiezen tussen twee aanbieders, zodat zij een werkwijze kunnen selecteren die het beste past bij hun kind. Met deze aanpak kan de gemeente Hardenberg doorgaan met en verder bouwen aan wat al in gang is gezet: het versterken en verbeteren van de samenwerking in de ondersteuning en hulp bij dyslexie.