1.1.1.3 Landbouw & platteland
Wat willen we bereiken?
In onze Economische Koers is agro & food één van de drie topsectoren. Het gaat daarbij om de agrarische bedrijven zelf. En om alle toeleverende, verwerkende en dienstverlenende bedrijven die functioneren dankzij de landbouw en veehouderij.
De landbouw (agro en food) staat voor grote maatschappelijke opgaven. Van de sector wordt veel gevraagd: klimaatadaptatie, emissies naar lucht en (grond)water en biodiversiteit. Deze economische topsector verdient waardering en versterking.
Ondertussen verandert het landelijk gebied sterk. We houden het landelijk gebied economisch en sociaal vitaal. We willen brede welvaart in het landelijk gebied. Daarom is een blijvend perspectief voor de agro & food sector van groot belang.
We geven uitvoering geven aan de Omgevingsvisie Landstad Hardenberg en de daarin genoemde landbouwtransitie door het op peil houden en verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied. Daarbij hoort ook sloop of een nieuwe toekomst voor vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen, door toepassing van de regeling Erven met Kwaliteit.
Wat wilden we gaan doen in 2025 (het plan)?
Voor het realiseren van de doelstellingen is in de perspectiefnota eenmalig € 500.000 opgenomen. Het totaal aan financiële middelen willen we inzetten als programmageld tijdens de programmaperiode. Op basis van een activiteitenplanning wordt het budget verdeeld over de jaren en opgenomen in de meerjarenbegroting. We komen met het programma ter bespreking naar de raad. Daarbij zullen in ieder geval de volgende onderwerpen aan de orde komen:
- We werken aan een meerjarenagenda 2025-2027 met een activiteitenplanning voor de vitaliteit van het landelijk gebied. Daarin hebben we speciale aandacht voor het sociaal-economisch perspectief. Onderdelen van de agenda zijn de economie en werkgelegenheid in de agrarische sector, maar ook de sociale cohesie van het landelijk gebied.
- We richten ons op een agrarische sector met perspectief en een leefbaar platteland. Daarbij zijn de ontwikkelingen op Europees, nationaal en provinciaal niveau over bijvoorbeeld stikstof, biodiversiteit en klimaat van groot belang. Wij blijven in gesprek met ondernemers en bewoners van ons landelijk gebied. We organiseren gebiedsbijeenkomsten over de economie en brede welvaart van het landelijk gebied. Wij brengen de uitkomsten hiervan actief in bij de ontwikkeling van een Provinciaal Programma Landelijk Gebied.
- We bieden een aanspreekpunt voor agrarische ondernemers met initiatieven.
- We betalen mee aan het provinciale project Toekomstgerichte erven. Hierdoor kunnen agrarische ondernemers gebruik maken van de begeleiding door een erfcoach.
- We organiseren landbouwcafés, praktijknetwerken en kennisuitwisselingsbijeenkomsten voor agrarische ondernemers.
- We ondersteunen de komst van een regionaal netwerk voor innovatieve ondernemers. Dit netwerk is bedoeld voor ondernemers die kansen zien op onderwerpen zoals stikstofreductie, wateropgaven en voor nieuwe verdienmodellen.
Met ons ruimtelijk beleid dragen we bij aan de verdere doorontwikkeling van agrarische bedrijven en een nieuwe invulling van vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen. We zien daarbij dat de aanvragen voor de regeling Erven met Kwaliteit voor vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen toenemen in aantallen en complexiteit. Er stoppen grotere bedrijven, waardoor er meer compensatiekavels per locatie gevraagd worden. Ook de wens om de compensatiekavels elders te realiseren, aansluitend aan andere bebouwing en de vraag naar innovatieve woonconcepten voor bepaalde doelgroepen, vraagt meer tijd en afstemming en daarmee ook meer ambtelijke capaciteit. Om deze reden is in de Perspectiefnota een verhoging van het jaarlijks budget voor de uitvoering opgenomen, van €100.000 naar € 125.000.
Wat hebben we daarvoor gedaan in 2025 (het resultaat)?
In 2025 is intensief gewerkt aan de agenda Vitale Landbouw. In deze agenda is specifieke aandacht voor het sociaal-economisch perspectief, waaronder de economie en werkgelegenheid in de agrarische sector en de sociale cohesie in het landelijk gebied. Deze agenda is op 24 juni 2025 door de raad vastgesteld. Samen met de sector werken we aan onze gezamenlijke ambities. Dit doen wij via een vijftal bouwstenen:
- een agronetwerk, met bijeenkomsten en lerende netwerken zodat ervaringen van ondernemers bij een grotere groep agrariërs terecht komt die daar ook weer van kunnen profiteren in hun bedrijf;
- het gericht subsidiëren van projecten die bijdragen aan de verdere verduurzaming van de landbouw of aan de doorontwikkeling van samenwerkende bedrijven,
- het structureel aanstellen van een agrocontactpersoon bij de Gemeente Hardenberg,
- het faciliteren van Platform Platteland waarin de agrarische sector en andere relevante belanghebbenden zoals het onderwijs breed zijn vertegenwoordigd;
- stimuleren van initiatieven gericht op de omgeving en de samenleving waarbinnen de agrarische sector functioneert.
In 2025 is gestart met de verdere uitwerking van de vastgestelde bouwstenen. Het agronetwerk is ondergebracht in het LTO-project binnen de Regio Deal Regio Zwolle en zal in 2026 van start gaan. De subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw Hardenberg wordt in januari 2026 voor het eerst opengesteld. Tevens start in 2026 de inzet van een agrocontactpersoon en het Platform Platteland.
Daarnaast zijn in 2025 concrete activiteiten uitgevoerd. Zo is een praktijknetwerk op het gebied van regeneratieve landbouw ondersteund en zijn kennisuitwisselingsbijeenkomsten voor agrarische ondernemers (het zogenoemde agrocarrousel) georganiseerd. Voor het versterken van de verbinding tussen landbouw en samenleving is bijgedragen aan activiteiten van Vechtdal Boert Bewust. Ook is in samenwerking met Plaatselijk Belang Radewijk gewerkt aan de uitwerking van een toekomstvisie en is een landbouwanalyse uitgevoerd. Verder is bijgedragen aan de inzet van de ervencoach en aan enkele LEADER-projecten.