In paragraaf 1.1.1.6 zijn de baten en lasten op programmaniveau opgenomen. Het programma Ruimtelijk Hardenberg omvat vijf thema’s: centrumontwikkeling, stationsomgeving, landbouw & platteland, woningbouw en mobiliteit. Binnen dit programma is zowel sprake van baten als lasten. Op totaalniveau is er een negatief saldo begroot van € 21,3 miljoen. In 2025 is er een negatief saldo van baten en lasten gerealiseerd van € 14,7 miljoen. Dit is een verschil van afgerond € 6,6 miljoen. In dit bedrag zijn de resultaatbestemmingen, respectievelijk € 4,2 miljoen inbegrepen. De bijzonderheden en grote afwijkingen worden hieronder kort toegelicht. De volledige toelichting van baten en lasten per taakveld kunt u vinden in hoofdstuk 2.1.1 in de jaarrekening .
Verkeer, vervoer en parkeren
De totale gerealiseerde lasten afgerond € 10,8 miljoen en de baten afgerond € 0,7 miljoen. In de herziene begroting was rekening gehouden met € 11,8 miljoen aan lasten en € 0,5 miljoen aan baten. Dit betekent dat de lasten € 1 miljoen lager uitvallen dan begroot en de baten € 0,2 miljoen hoger dan begroot.
De lagere lasten worden voornamelijk veroorzaakt door lagere kapitaallasten, doordat enkele investeringen niet of nog niet volledig tot uitvoering zijn gebracht. Zo zijn bijvoorbeeld de werkzaamheden voor het verbeteren van de parkeersituatie in het centrum van Hardenberg nog niet afgerond. Daarnaast vallen de onderhoudskosten voor parkeergarages lager uit dan geraamd. Ook is het onderhoud aan de Prins Willem-Alexanderbrug uitgesteld tot 2026. Hierdoor zijn in 2025 minder lasten gerealiseerd. Voorgesteld wordt om het hiervoor beschikbare budget over te hevelen naar 2026.
Aan de batenkant wordt het positieve verschil vooral verklaard door hogere legesinkomsten als gevolg van een toename van aanvragen in verband met net verzwaring. Daarnaast heeft de gemeente Hardenberg, door een toename van activiteiten, in grotere mate een beroep kunnen doen op provinciale programmasubsidie. Dit heeft geleid tot aanvullende baten.
Recreatieve havens, economische waterwegen en openbaar vervoer
Geen sprake van majeure financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting.
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
De totale gerealiseerde lasten afgerond € 6,5 miljoen en de baten afgerond € 1 miljoen. In de herziene begroting was rekening gehouden met € 7,2 miljoen aan lasten en € 0,8 miljoen aan baten. Dit betekent dat de lasten € 0,7 miljoen lager uitvallen dan begroot en de baten € 0,2 miljoen hoger dan begroot.
Het grootste deel van het positieve resultaat wordt verklaard door lagere kapitaallasten, doordat enkele investeringen (nog) niet zijn gerealiseerd. Daarnaast is sprake van voordelen binnen de onderdelen Snippergroen, Plaagbestrijding en Speeltuinen (BOSS). Voor de voordelen die zijn ontstaan bij de Biodiversiteitsmonitor en de Groene en Gezonde Maatlat wordt voorgesteld de beschikbare middelen over te hevelen naar 2026, zodat deze alsnog in lijn met de doelstelling kunnen worden ingezet.
Verder zijn in 2025 hogere baten ontvangen dan begroot. Tegenover het merendeel van deze hogere baten staan ook hogere lasten. Dit betreft onder andere de ontvangen subsidie voor medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt en de ontvangen bijdragen voor aanlegwerkzaamheden in Park Oostermaatsteeg. Tot slot is, als gevolg van de verkoop van meerdere percelen, een aanvullend voordeel gerealiseerd binnen het onderdeel Snippergroen.
Begraafplaatsen en crematoria
Geen sprake van majeure financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting.
Ruimte en leefomgeving en grondexploitatie
De totale gerealiseerde lasten afgerond € 2,6 miljoen en de baten afgerond € 1 miljoen. In de herziene begroting was rekening gehouden met € 2,6 miljoen aan lasten en € 0,7 miljoen aan baten. Dit betekent dat de baten € 0,2 miljoen hoger dan begroot.
De belangrijkste verklaring voor de afwijkingen aan zowel de baten- als de lastenkant ligt in de grondexploitatie. Op de grondexploitatie (woningbouw) is een voordeel gerealiseerd van in totaal € 1.425.000. Dit voordeel bestaat voornamelijk uit een tussentijdse winstneming van afgerond € 1,1 miljoen. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid . In 2025 zijn op diverse budgetten lagere lasten gerealiseerd dan begroot. Voorgesteld wordt deze middelen over te hevelen naar 2026, voor het Stationsgebied Hardenberg, de Kastanjehof en de Beëindigingsregeling.
Wonen en Bouwen
De totale gerealiseerde lasten afgerond € 3,6 miljoen en de baten afgerond € 4,7 miljoen. In de herziene begroting was rekening gehouden met € 4,9 miljoen aan lasten en € 2,4 miljoen aan baten. Dit betekent dat de lasten € 1,3 miljoen lager uitvallen dan begroot en de baten 2,3 miljoen hoger dan begroot.
In 2025 is sprake van een incidenteel voordeel op de bouwleges van € 361.000. Dit voordeel is ontstaan doordat onvoorzien meer aanvragen voor grote bouwprojecten (appartementengebouwen) zijn ingediend. Per 1 januari 2026 worden de technische bouweisen voor appartementen aangescherpt. Om die reden hebben diverse ontwikkelaars ervoor gekozen hun aanvragen voor een omgevingsvergunning vóór 31 december 2025 in te dienen. Dit heeft in 2025 geleid tot hogere legesopbrengsten dan geraamd. Vanuit het Rijk is een SiSa-regeling beschikbaar ter stimulering van woningbouwprojecten. Met de Realisatiestimulans wordt de bouw van betaalbare woningen bevorderd, waarbij de bijdrage is gekoppeld aan de start van de bouw om versnelling te stimuleren. De bijdrage bedraagt € 7.000 per woning waarvan de bouw in 2025 is gestart. Omdat de uitkering wordt gebaseerd op het aantal woningen met start bouw in 2025, zijn de te verwachten middelen verwerkt in het resultaat over 2025. Dit resulteert in 2025 in een positief effect van afgerond € 2,5 miljoen. De middelen worden in 2026 ontvangen en dienen specifiek voor dit doel te worden ingezet. Daarom wordt voorgesteld het resultaat 2025 hiervoor te bestemmen en de middelen op te nemen in een nog op te richten bestemmingsreserve.
Resultaatbestemming 2025
Een aantal voor 2025 begrote opgaven is niet of niet volledig tot uitvoering gekomen. Daarom wordt voorgesteld de bijbehorende budgetten via resultaatbestemming over te hevelen naar 2026. Hierdoor zijn in 2025 minder lasten gerealiseerd dan begroot.
Het betreft onder meer middelen voor stimulering van woningbouw (€ 0,4 miljoen), de Realisatiestimulans woningbouw (€ 2,5 miljoen), vervolgonderzoek naar theater De Voorveghter (€ 0,1 miljoen) en de uitwerking van de ontwikkelvisie Kastanjehof (€ 0,1 miljoen). Daarnaast zijn via de Decembercirculaire middelen ontvangen voor de uitvoering van de Wet versterking regie volkshuisvesting (€ 0,2 miljoen). Aangezien deze wet naar verwachting per 1 juli 2026 in werking treedt en het Volkshuisvestingsprogramma in 2026 wordt opgesteld, wordt voorgesteld ook deze middelen over te hevelen.
Tot slot is de centrumvisie Hardenberg, na een zorgvuldig participatietraject, vastgesteld op 3 februari 2026. Hierdoor kon het bijbehorende actieplan in 2025 nog niet worden uitgevoerd. Voorgesteld wordt om hiervoor € 91.000 over te hevelen naar 2026.
De totaal voorgestelde budgetoverheveling voor het programma Ruimtelijk Hardenberg bedraagt afgerond € 4,2 miljoen. Nadere detailinformatie hierover is opgenomen hoofdstuk 2.1.1 in de jaarrekening .